ال نینو، پسر کوچک به ایران رسید،بارش‌های سیل‌آسای پائیزی در راه ایران

ال نینو به ایران می رسد؟

ال نینو به ایران می سد؟ ال نینو در زبان اسپانیایی به معنای پسر کوچک است. ال نینو، یک رویداد اقلیمی بزرگ است که بر اثر تغییراتی در جریان‌های اقیانوسی در اقیانوس آرام ایجاد می‌شود.  پدیده آب‌وهوایی ال نینو  ایران را تحت تاثیر قرار می دهد

وقوع پدیده ال نینو می تواند باعث افزایش بارش های موسمی و بارش ها در فصول سرد در ایران شود. ال نینو بر روی سامانه پرفشار جنب حاره ایران تاثیر می گذارد و آن را به عرض های پایین تر انتقال می دهد؛ در نتیجه سبب فعال شدن سامانه های تراز میانی در کشور می شود و افزایش بارندگی را به همراه دارد.

مطالعات و بررسی آماری بلندمدت نشان می دهد که پدیده ال نینو در میزان بارش تجمعی و الگوی دمایی تاثیرگذار بوده است. البته این تنها عامل تعیین کننده وضعیت هوای فصل سرد محسوب نمی شود.

 رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی گفت: با توجه به شبیه‌سازی‌های عددی، به احتمال قوی (۵۰ تا ۶۰ درصد) طی بهار تا تابستان سال آینده، فاز دورپیوند غالب از شرایط «خنثی-لانینا» به «ال‌نینو» تغییر خواهد کرد. این تغییر در صورت وقوع، می‌تواند بارش سال آتی ایران را به سمت نرمال یا فراتر از نرمال متمایل کند.

احد وظیفه  با اشاره به تنوع دورپیوندهای (شاخص‌های اقلیمی) موثر بر آب‌وهوای ایران اظهارکرد: یکی از مهم‌ترین این شاخص‌ها، «اِن‌سو» (نوسان جنوبی) است که فازهای ال‌نینو و لانینا را تعیین می‌کند و اثرات آن می‌تواند بین دو تا هفت سال طول بکشد.

وی ادامه داد: هم‌اکنون در فاز خنثی تا لانینا قرار داریم اما ترکیب آن با فاز منفی دورپیوند دیگری به نام «آی‌اُدی» (IOD) روی اقیانوس هند، یکی از دلایل اصلی کم‌بارشی فصل جاری در ایران بوده است. این ترکیب، موجب تقویت یک واچرخند (مرکز پرفشار) در منطقه شرق مدیترانه تا غرب آسیا شده و از نفوذ سامانه‌های بارشی به سمت ایران جلوگیری کرده است.

 رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی با بیان اینکه تغییر فاز به ال‌نینو قطعیت ندارد، تصریح کرد: تجربه برخی سال‌های گذشته نیز نشان داده است که ال‌نینو همواره به معنی افزایش بارش نیست. با این حال در صورت محقق شدن این احتمال به‌ویژه در بخش‌های جنوبی کشور گرایش به بارش‌های نرمال یا بیش از نرمال وجود خواهد داشت.

وظیفه در پایان در تشریح مکانیسم اثرگذاری این دورپیوندها گفت: اقیانوس‌ها و جو کره زمین در تعامل مستقیم هستند. تغییرات دمایی و فشار در اقیانوس‌ها (با تاخیر زمانی بیشتری نسبت به جو) موجب تبخیر و تزریق رطوبت به اتمسفر می‌شود. شاخص‌هایی مانند «اِن‌-سو» و «آی‌اُدی» که گردش آب و هوا در مناطق حاره را کنترل می‌کنند، به‌طور غیرمستقیم بر الگوی اقلیمی مناطق مجاور از جمله ایران اثر می‌گذارند.

پدیده ال نینو چیست؟

ال نینو به یک رخداد اقلیمی کلان که در اثر رها شدن انرژی انباشته در اقیانوس آرام به وجود می آید، گفته می شود. نشانه اولیه آن تغییر جهت جریان آب های سرد و گرم و بادهای منطقه است که به دلیل گردش امواج میانی بر روی کره زمین و از جمله ایران تاثیر می گذارد.

زمانی که پدیده ال نینو رخ می دهد، الگوهای بارش های منطقه ای تغییر می کند. چنانکه جا به جایی مناطق بارش در اقیانوس در اقیانوس آرام باعث می شود مسیر عبور سامانه های باران زا از مدیترانه، دریای سرخ و ایران به طور نسبی تقویت شود. در نتیجه در فصل زمستان و بهار احتمال دریافت بارش های بهتر افزایش می یابد.

افزایش دمای غیر عادی در امتداد و هر دو طرف خط استوا در اقیانوس آرام مرکزی و شرقی از نشانه های اصلی ال نینو است. این جریان هر چند سال یکبار با یک گرمایش عظیم و غیر معمول همراه می شود به طوری که در این حال دماهای سطح دریا حداقل برای چند ماه پیاپی در ۳ تا ۵ محل ساحلی بالای حد نرمال می رود. در پی آن دمای سطح دریا برای یک سال و یا حتی بیشتر به صورت غیر عادی باقی می ماند و برای برگشت به شرایط عادی منطقه، حداقل تا ژانویه یا مارس آینده زمان لازم است.

جالب اینکه طی یک رویداد ال نینو، نابه‌هنجاری های دمای سطح دریا، سطحی به وسعت ۵ میلیون کیلومتر مربع را طی مراحل انتقال تا تکامل پوشش می دهد‎؛ پدیده ای که اغلب در فصول زمستان و بهار سال بروز می کند و اگرچه سبب پربارشی می شود، اما با وقوع سیلاب می تواند مخاطراتی نیز به همراه داشته باشد.

بین سال های ۱۹۳۲ تا ۱۹۳۷ وجود نوسانی در فشار سطح و در مقیاس جهانی شناسایی شد که به آن نوسان جنوبی SO گفته شد و ال نینو مولفه اقیانوسی ENSO است که با دگرگونی های بزرگ در دماهای بزرگ در دماهای سطح دریا در منطقه آرام حاره ای پدیدار می شود. در طول پدیده ال نینو بادها در استوا بر روی اقیانوس از غرب به شرق می وزند. این بادها در سطح آب اقیانوس جا به جا شده و آبهای گرم سطح اقیانوس را که به وسیله خورشید در مناطق گرمسیری حرارت دیده اند، به سواحل غربی شمال و جنوب قاره آمریکا می آورد. به دنبال آب‌های گرم، بارندگی نیز به سمت مشرق متمایل می شود، به همراه سیل در پرو و خشکسالی در اندونزی و استرالیا. این پدیده معمولا تغییراتی در موقعیت تندبادها به وجود می آورد و موجب پدید آمدن رفتارهای آب و هوایی غیرمعمول در کره زمین می شود.